Dorothee Van Tol-Leenders
Strategisch manager water bij Wageningen UR

“Die aanpak houdt in dat we alles wat we doen altijd combineren met de ruimtelijke context, de omgeving, de economie en in samenwerking met belangrijke stakeholders als gemeenten, provincies, burgers en waterschappen.”

Ze noemt de aanpak van wateroverlast in steden, als gevolg van het veranderende klimaat. “Wij kijken niet alleen naar traditionele oplossingen zoals aanleg van grotere riolen, maar ook naar andere mogelijkheden in bestaande en nieuwe woonwijken. Zoals meer groen in een nieuwe wijk, zodat het water beter weg kan. En groen zorgt voor verkoeling in de stad en voor een waardevermeerdering van woningen. Internationaal doen we hetzelfde als het gaat om waterbeheer in relatie tot het klimaat. Belangrijk daarbij is samenwerken en kijken waar bijvoorbeeld een land als Bangladesh mee te maken heeft. Wat we aan maatregelen voorstellen, moet toepasbaar en sociaal en economisch aanvaardbaar zijn. In Bangladesh werken we aan een Deltaplan waarbij we de mogelijkheden onderzoeken om de natuur in te zetten om er de zeespiegelstijging het hoofd te bieden. Door de aanleg van oesterbanken, die de golfslag breken en zo minder snel overstromingen veroorzaken. De oesterteelt draagt ook bij aan de economie. En we werken aan de opzet van een opleiding over klimaatverandering, zodat er straks ook mensen zijn die met een nieuw Deltaplan kunnen werken.”

Dichter bij huis speelt de dijkversterking langs de Eems-Dollard. De huidige zeedijk hier voldoet niet meer aan de huidige veiligheidsnormen, bovendien is de dijkversterking urgent omdat het in een aardbevingsgebied ligt. Aanleiding voor de provincie Groningen om in samenwerking met ‘Wageningen’ en Deltares te onderzoeken of een dubbele dijk met tussenliggend brakwatergebied haalbaar is. Het gebied tussen de keringen komt dan onder invloed van zout water waardoor kansen ontstaan voor zilte landbouw (kokkels, zeekraal) en voor afzetting van slib voor dijkaanleg. Ook de natuur profiteert mee door de aanleg van een vogelbroedeiland. Volgens de onderzoekers levert zo’n zeewering meerwaarde op voor veiligheid, economie en natuur.


 

Kwaliteit en kwantiteit

Waterkwaliteit en de beschikbaarheid van zoet water zijn ook belangrijke aandachtsgebieden voor Wageningen UR. Zelfs in het waterrijke Rivierengebied zal vaker sprake zijn van perioden met een watertekort als gevolg van de klimaatverandering. ‘Wageningen’ houdt zich momenteel samen met andere kennisinstellingen en bedrijfsleven bezig met een waterberging in Park Lingezegen tussen Arnhem en Nijmegen. In dit project Waterrijk wordt beoogd op basis van meerdaagse weersverwachtingen via een innovatief systeem water op te vangen, te bewaren en intussen op een natuurlijke manier te zuiveren, zodat het later kan worden hergebruikt. Als het gaat om de kwaliteit van het water, speelt ook de bodem een belangrijke rol. “Water dat op het land valt, sijpelt door de bodem naar grond- en oppervlaktewater. Zonder dat water in de bodem kunnen we geen voedsel produceren. De kwaliteit van het water speelt een belangrijke rol bij de productie van schoon voedsel, maar ook voor het milieu en de flora en fauna. Dus kijken we niet alleen naar verbetering van de waterkwaliteit, maar ook naar mogelijkheden voor verduurzaming van de landbouw. Dus om de opbrengst zo hoog mogelijk te houden: hoe zorgen we voor een goede gewasopbrengst, maar zo min mogelijk vuil water naar de sloten? Slechte waterkwaliteit wordt deels veroorzaakt door uitspoeling van nutriënten, afkomstig van de akkers en weilanden. Door nauwkeurige afstemming van nutriëntengebruik op de behoefte van de landbouwgewassen voorkom je dat nutriënten overblijven en wegspoelen.”

“Deze voorbeelden laten zien dat de aanpak van Wageningen UR toonaangevend is. Technische kennis is belangrijk, maar zorgt niet voor duurzame veranderingen. De Wageningse integrale aanpak is onze toegevoegde waarde. Doordat wij kijken naar natuurlijke oplossingen, ecosysteemdiensten en economische waarde, dragen wij bij aan het toekomstperspectief van burgers. Zo draagt Wageningen UR bij aan de kwaliteit van leven.”