Marijn Kunst
Programmamanager Watertechnologie Grontmij

De Waterschappen hebben de ambitie uitgesproken om 30 procent minder energie te gebruiken in 2020 en sommige Waterschappen willen ook nutriënten terugwinnen. Hoe is het energieverbruik van afvalwaterzuivering terug te dringen? “Het zuiveren van afvalwater op conventionele wijze kost veel energie, met innovatieve oplossingen is dit energieverbruik terug te dringen en er zijn nieuwe technieken”, vertelt Marijn Kunst, Programmamanager Watertechnologie bij ingenieursbureau Grontmij. “Het samenvoegen van nieuwe technieken is ingewikkeld. Soms heeft het efficiënt afbreken van stikstof een negatief effect op de energieproductie. Je moet dus constant zoeken naar de meest optimale oplossing”.

 

Afvalwater ontleden

Daarnaast zijn afvalwaterzuiveringsbedrijven steeds beter in staat om het afvalwater te ontleden in nuttige componenten. Daardoor kunnen ze stikstof, fosfaat, biogas en het water terugwinnen en energie opvangen. Kunst: “Voor het terugwinnen van fosfaat is bijvoorbeeld een nieuwe technologie ontwikkeld die kunstmest uit het afvalwater haalt, zonder veel energie en stoffen te verspillen.” Met innovaties alleen ben je er niet, aldus Kunst. “De nieuwe technologieën moeten goed met elkaar verbonden zijn en samenwerken om een zo efficiënt mogelijk proces te creëren, anders kunnen ze elkaar zelfs afzwakken.”

Combinatie

Technologieën die goed met elkaar verbonden zijn, heeft Grontmij gecombineerd in een nieuw concept: de Regenerator. Hiermee wordt een afvalwaterzuivering meer een duurzaamheidstation met diverse technologieën dat nuttige grondstoffen produceert. Kunst: “We kunnen kunstmest produceren uit afvalwater en dat combineren met een proces dat energie-efficiënt stikstof verwijdert en technieken die de biogasproductie verhogen. Juist die combinatie maakt het proces écht duurzaam.” Dit concept is ook interessant voor de industrie waar al meer focus is op besparingen en efficiënt omspringen met grondstoffen.

Strategie

Grontmij heeft op basis van hun nieuwe concept voor United Utilities (UU), een van de grotere Waterbedrijven in Groot-Brittannië, een strategie opgesteld om hun rioolwaterzuiveringsinstallaties te verduurzamen. Kunst: “Deze totaaloplossing vergt niet alleen technische, maar ook organisatorische en bestuurlijke veranderingen. Zo hebben nieuwe technologieën vaak een meer complexe aansturing. Het produceren van grondstoffen brengt ook andere kwaliteits en veiligheidsproce- dures met zich mee.”

Nieuwe rol

Door het afvalwater te beschouwen als drager van grondstoffen, krijgen afvalwaterzuiveringsbedrijven een nieuwe rol, die van energieproducent en grondstoffenfabriek. De bedrijfsstructuur is daar vaak nog niet op afgestemd. Kunst: “Een afvalwaterzuiveringsbedrijf kan prima fosfaat als kunstmest produceren, maar die voorraadstroom komt niet automatisch bij de afnemers terecht. Dat besef begint langzaam door te dringen.” Innovaties vinden bovendien niet altijd doorgang, ze worden belemmerd door aanbestedingsprocedures en risico’s, besluit Kunst. “Door aanbestedingen wordt lang niet altijd de optimale en door de klant gewenste oplossing geselecteerd. Waterschappen kiezen uit angst voor risico’s vaak voor bewezen technieken. Dit staat innovatie in de weg”.